മലയാള ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടത്തിന്റെ അടയാളപ്പെടുത്തലായ ‘സിനിമ കഥാ പങ്ക്തി’യിലേക്ക് സ്വാഗതം. എ. വിൻസെന്റ് എന്ന മാന്ത്രിക സംവിധായകന്റെ ദൃശ്യവിസ്മയത്തിൽ, തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ കഥയ്ക്ക് തോപ്പിൽ ഭാസി തിരക്കഥയൊരുക്കി 1972-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മാസ്റ്റർപീസാണ് ‘ഗന്ധർവ്വക്ഷേത്രം’. മിത്തും യാഥാർത്ഥ്യവും മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളും തമ്മിലുള്ള നിഗൂഢമായ കെട്ടുപിണച്ചിലുകളുടെ കഥയാണ് ഈ ചിത്രം പങ്കുവെക്കുന്നത്.
ഗന്ധർവ്വക്ഷേത്രം: കഥാസാരം
കേരളീയ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള ഒരു പുരാതന തറവാട്ടിലെ പെൺകുട്ടിയാണ് ലക്ഷ്മി (ശാരദ). സർപ്പക്കാവുകളും ആചാരങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ അന്തരീക്ഷത്തിൽ, പ്രകൃതിയോടും അമാനുഷിക ശക്തികളോടും അടുത്താണ് അവൾ വളർന്നത്. തറവാട്ടു പരിസരത്തുള്ള ഗന്ധർവ്വ സങ്കൽപ്പങ്ങളും മിത്തുകളും ലക്ഷ്മിയുടെ ഉപബോധമനസ്സിനെ ശക്തമായി സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. രാത്രികാലങ്ങളിൽ കാവിലും കുളപ്പുരയിലും വെച്ച് താൻ ഒരു ഗന്ധർവ്വനെ (പ്രേം നസീർ) കാണാറുണ്ടെന്നും, അയാൾ തന്നിലേക്ക് വരാറുണ്ടെന്നും ലക്ഷ്മി വിശ്വസിച്ചു (അല്ലെങ്കിൽ അവൾ അതൊരു മാനസിക വിഭ്രാന്തിയായി അനുഭവിച്ചു).
ആയിടയ്ക്കാണ് ബോംബെയിൽ നിന്നും പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരനായ സതീശൻ (മധു) ലക്ഷ്മിയുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വരുന്നത്. യുക്തിവാദിയും ആധുനിക ചിന്താഗതിക്കാരനുമായ സതീശന് ലക്ഷ്മിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. പലവിധ തർക്കങ്ങൾക്കൊടുവിൽ പരമ്പരാഗത വിശ്വാസിയായ മുത്തശ്ശിയുടെ എതിർപ്പുകൾ മറികടന്ന് സതീശനും ലക്ഷ്മിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടക്കുന്നു. വിവാഹ ശേഷം അവർ ബോംബെയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും മധുവിധു ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ജീവിതത്തിലെ കരിനിഴൽ
ലക്ഷ്മി ഗർഭിണിയാകുന്നതോടെയാണ് കഥ തിരിയുന്നത്. എട്ടാം മാസത്തിലായിരുന്നു ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രസവം. എന്നാൽ ജനിച്ച കുഞ്ഞിന് ഒൻപതു മാസം തികഞ്ഞ ഒരു കുട്ടിയുടെ പൂർണ്ണ വളർച്ചയുണ്ടായിരുന്നു. പുരോഗമനവാദിയാണെങ്കിലും സതീശന്റെ മനസ്സിൽ സംശയത്തിന്റെ കരിനിഴൽ വീണു. ഒരു ദിവസം സതീശൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് ലക്ഷ്മിയോട് തുറന്നു ചോദിച്ചു.
അപ്പോഴാണ് ലക്ഷ്മി ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന ‘സത്യം’ വെളിപ്പെടുത്തിയത് — താൻ രാത്രികാലങ്ങളിൽ ഗന്ധർവ്വനുമായി സന്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, ഇത് ആ ഗന്ധർവ്വന്റെ പുത്രനാണെന്നും അവൾ ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു പറഞ്ഞു. ലക്ഷ്മിയുടെ ഈ മാനസികാവസ്ഥയും വെളിപ്പെടുത്തലും സതീശനെ മാനസികമായി തകർത്തു കളഞ്ഞു. ആ കുഞ്ഞിനെ കാണുമ്പോൾ സതീശന് ദേഷ്യവും നിരാശയും തോന്നിത്തുടങ്ങി. കുട്ടിയും സതീശനിൽ നിന്നും അകന്നു മാറി. തന്റെ ‘ഗന്ധർവ്വ പുത്രനെ’ ഓർത്ത് ലക്ഷ്മി കണ്ണീരിലായി. നാല് വർഷത്തോളം ആ ദാമ്പത്യം ഇരുളടഞ്ഞതായിരുന്നു.
ക്ലൈമാക്സും പൊരുളും
രോഗബാധിതനായ കുഞ്ഞിനെയും കൊണ്ട് അവർ ഒടുവിൽ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചു. യാത്രാക്ഷീണം കൂടിയായപ്പോൾ രോഗം മൂർച്ഛിച്ച് ആ കുഞ്ഞ് മരണപ്പെടുന്നു. ലക്ഷ്മി തന്റെ കുഞ്ഞിനെ സംസ്കരിച്ചു.
അപ്പോഴേക്കും അവളുടെ നാട് ആകെ മാറിയിരുന്നു. അവൾ അത്രയും കാലം വിശ്വസിച്ചിരുന്ന സർപ്പക്കാവും പ്രകൃതിയും വെട്ടിപ്പൊളിച്ച് അവിടെ വലിയൊരു ഫാക്ടറി ഉയർന്നു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. മിത്തുകളും വിശ്വാസങ്ങളും ആധുനികതയ്ക്ക് വഴിമാറിയ കാഴ്ചയായിരുന്നു അത്. കുഞ്ഞിന്റെ ശവമാടത്തിന് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയുടെ ഏകാന്തതയോടെയാണ് സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത്.
കഥയുടെ അന്തർധാര: ലക്ഷ്മിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചത് മാനസികമായ ഹാലൂസിനേഷൻ (Hallucination) ആയിരുന്നോ, അതോ യാഥാസ്ഥിതിക സമൂഹത്തിൽ തന്റെ പ്രണയത്തെ മറച്ചുപിടിക്കാൻ അവൾ ഗന്ധർവ്വ മിത്തിനെ കൂട്ടുപിടിച്ചതാണോ എന്ന ചോദ്യം സംവിധായകൻ പ്രേക്ഷകർക്ക് വിട്ടുതരുന്നു. മിത്തുകളെയും മനുഷ്യന്റെ ഉപബോധമനസ്സിനെയും ഇത്രയും ആഴത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്ത മറ്റൊരു സിനിമ ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
വയലാർ-ദേവരാജൻ കൂട്ടുകെട്ടിലെ ‘വസുമതി ഋതുമതി’, ‘ഇന്ദ്രവല്ലരിപ്പൂ ചൂടിവരും’ തുടങ്ങിയ നിത്യഹരിത ഗാനങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ഗന്ധർവ്വക്ഷേത്രം ഇന്നും മലയാളത്തിലെ മികച്ച സൈക്കോളജിക്കൽ ഡ്രാമകളിൽ ഒന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.
For more details: The Indian Messenger
