ഡൽഹി-എൻസിആർ, ലഖ്നൗ തീപിടുത്തങ്ങൾ: സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ലംഘിച്ചതിന് നഗരസഭകൾക്കെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ കടുത്ത വിമർശനം.
ന്യൂഡൽഹി: ഡൽഹി-എൻസിആർ മേഖലയിലെ അനധികൃത നിർമ്മാണങ്ങളിലും ഡൽഹി, ലഖ്നൗ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അടുത്തിടെയുണ്ടായ ദാരുണമായ തീപിടുത്തങ്ങളിലും സുപ്രീം കോടതി കടുത്ത ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. മുൻ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ട ഡൽഹി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനെയും (MCD) ഉത്തർപ്രദേശിലെ നഗരസഭാ അധികൃതരെയും വ്യാഴാഴ്ച കോടതി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തിപരമായി ഉത്തരവാദികളായിരിക്കുമെന്ന് കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
അനധികൃത നിർമ്മിതികൾ സീൽ ചെയ്യാനും പൊളിച്ചുനീക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായ മറ്റ് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനും മെയ് 20-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ഡൽഹി മുൻസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ (MCD) താഴെത്തട്ടിൽ യാതൊരു ഫലപ്രദമായ നടപടിയും സ്വീകരിക്കാത്തതിൽ പരമോന്നത കോടതി കടുത്ത അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി.
എംസിഡി, ഗു गुरुग्राम (Gurugram), ലഖ്നൗ നഗരസഭകളിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് നേരിട്ട് ഹാജരാകാൻ ജസ്റ്റിസ് അഹ്സാനുദ്ദീൻ അമാനുള്ള, ജസ്റ്റിസ് ആർ. മഹാദേവൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു. നഗരസഭകളുടെ നിലപാടുകളിലും കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ലംഘിക്കുന്നതിലും ബെഞ്ച് കടുത്ത അമർഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
മുൻ ഉത്തരവുകൾ പാലിക്കാത്തതിനെ ഗൗരവമായി കണ്ട ബെഞ്ച്, ജനസാന്ദ്രതയേറിയ ലജ്പത് നഗർ, സരോജിനി നഗർ പ്രദേശങ്ങളിലെ അനധികൃത നിർമ്മാണങ്ങൾ അടിയന്തിരമായി പൊളിച്ചുനീക്കാൻ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും ഭാവിയിലെ അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ഇവ ഉടൻ നീക്കണമെന്നും വ്യക്തമാക്കി.
“2024-ലും മെയ് 20-നും കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിൽ എംസിഡിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ വീഴ്ചയിൽ ഞങ്ങൾക്ക് കടുത്ത ആശങ്കയുണ്ട്,” എന്ന് എംസിഡിക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ (ASG) എസ്.ഡി. സഞ്ജയോട് ബെഞ്ച് ചോദിച്ചു. ചില നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അടുത്ത വാദം കേൾക്കുന്ന ആഗസ്ത് 4-ന് മുമ്പ് വിശദമായ റിപ്പോർട്ട് കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കുമെന്നും എഎസ്ജി മറുപടി നൽകി.
എഎസ്ജിയുടെ വാദങ്ങളിൽ അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തിയ കോടതി, അധികൃതരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള യാതൊരുവിധ വീഴ്ചയും വെച്ചുപൊറുപ്പിക്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. അനധികൃത നിർമ്മാണങ്ങൾക്കെതിരെയും ഡൽഹി, ലഖ്നൗ തീപിടുത്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും പഠിക്കാൻ കോടതി നിയോഗിച്ച അമിക്കസ് ക്യൂറി സീനിയർ അഭിഭാഷകൻ അജിത് സിൻഹ സമർപ്പിച്ച സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ടുകൾ കോടതി ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ചു.
കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്ന നഗരസഭകൾക്കെതിരെ കോടതി സ്വമേധയാ (suo moto) കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്ന കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പും സുപ്രീം കോടതി നൽകി.
അമിക്കസ് ക്യൂറി സിൻഹ, അഭിഭാഷകൻ ഗോവിന്ദ് ജീ വഴി ജൂൺ 4-ന് സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ, സെയ്ദുലാജാബ് (Saidulajab) പ്രദേശത്ത് കെട്ടിടം തകർന്നുവീണ സംഭവത്തിൽ കോടതിയുടെ അടിയന്തിര ഇടപെടൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
സെയ്ദുലാജാബിലെ തകർന്നുവീണ കെട്ടിടം അനധികൃത നിർമ്മാണത്തിന്റെ പേരിൽ നഗരസഭാ അധികൃതർ പലതവണ ബുക്ക് ചെയ്തിരുന്നതായി അമിക്കസ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. മുനിസിപ്പൽ രേഖകൾ പ്രകാരം 2012-ൽ ആദ്യമായി നിയമലംഘനം രേഖപ്പെടുത്തുകയും 2015-ൽ അധിക നിലകൾ നിർമ്മിച്ചതിന് വീണ്ടും നടപടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നിട്ടും ഫലപ്രദമായ തടസ്സങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാകാത്തതിനാൽ നിർമ്മാണം തുടരുകയും കെട്ടിടം തകരുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് നാലും അഞ്ചും നിലകൾ പണിയുകയും ചെയ്തു.
ആവർത്തിച്ചുള്ള നിയമലംഘനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും കെട്ടിടം സീൽ ചെയ്യാനോ നിർമ്മാണം തടയാനോ സമയബന്ധിതമായി നടപടി സ്വീകരിക്കാത്തതിലൂടെ എംസിഡി തങ്ങളുടെ നിയമപരമായ ബാധ്യതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് അമിക്കസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഡൽഹിയിലെ എല്ലാ പ്രോപ്പർട്ടികളിലും അനധികൃത നിർമ്മാണങ്ങൾക്കെതിരെ നടത്തിയ സർവേകളുടെയും സ്വീകരിച്ച നടപടികളുടെയും വിശദാംശങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്ന സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാൻ എംസിഡിയോടും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ജൂൺ 3-ന് ഡൽഹിയിലെ മാളവ്യ നഗറിലും ജൂൺ 22-ന് ലഖ്നൗവിലും ഉണ്ടായ തീപിടുത്തങ്ങൾ ഒരൊറ്റ വീഴ്ച കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് പല സുരക്ഷാ വീഴ്ചകളുടെയും ഒത്തുചേരൽ മൂലമാണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് സിൻഹ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജൂൺ 3-ന് തെക്കൻ ഡൽഹിയിലെ മാളവ്യ നഗറിലെ ഹൗസ് റാണി പ്രദേശത്തുള്ള ഇടുങ്ങിയ ബഹുനില കെട്ടിടത്തിലാണ് തീപിടുത്തമുണ്ടായത്. ഇവിടെ താഴത്തെ നിലയിൽ റെസ്റ്റോറന്റും മുകളിൽ ‘സ്റ്റേ ബെഡ് ആൻഡ് ബ്രേക്ക്ഫാസ്റ്റ്’ (B&B) ലോഡ്ജും പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
“അപകടത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ എണ്ണം 23 ആയി ഉയർന്നു, അവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും നൈജീരിയ, മൊസാംബിക്, സൊമാലിയ, ലൈബീരിയ, ബംഗ്ലാദേശ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, തുർക്മെനിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിദേശികളായിരുന്നു. മാക്സ്, പിഎസ്ആർഐ ആശുപത്രികളിൽ ചികിത്സയിലായിരുന്ന തങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കൾക്ക് കൂട്ടായി എത്തിയവരായിരുന്നു ഇവർ. അപകടസ്ഥലത്തുനിന്ന് അമ്പതിലധികം പേരെ രക്ഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്,” അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ജൂൺ 22-ന് ലഖ്നൗവിലെ അലിഗഞ്ചിലുള്ള ബഹുനില കെട്ടിടത്തിലുണ്ടായ തീപിടുത്തത്തിൽ 16-നും 25-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള ഒട്ടനവധി വിദ്യാർത്ഥികളും വളർത്തുമൃഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 15 പേർ മരണപ്പെടുകയും നിരവധി പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി സിൻഹ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
വ്യാഴാഴ്ച നടന്ന വാദത്തിലുടനീളം എംസിഡിയുടെയും മറ്റ് അധികാരികളുടെയും വിശദീകരണങ്ങളിൽ അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തിയ ബെഞ്ച്, താഴെത്തട്ടിൽ ഫലപ്രദമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ നഗരസഭകളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ കടുത്ത വ്യക്തിപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് വീണ്ടും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
Short Brief
The Supreme Court of India heavily criticized the Municipal Corporation of Delhi (MCD) and civic bodies of Gurugram and Lucknow over rampant unauthorized constructions and recent fatal fire tragedies. A bench of Justices Ahsanuddin Amanullah and R. Mahadevan directed senior officials to appear in person and warned of personal liability and suo moto contempt action for regulatory failures. The court-appointed amicus curiae highlighted catastrophic incidents, including a multi-story building collapse in Saidulajab and two massive fires in June 2026—one at a congested Malviya Nagar B&B that killed 23 people (mostly foreign nationals) and another in Lucknow that claimed 15 young student lives. The top court ordered a strict ground-level response and detailed status updates by August 4.
(With inputs from TNIE)
For more details: The Indian Messenger
