ഡൽഹിയിലെ ചുരുങ്ങുന്ന പ്രതിഷേധ ഇടങ്ങൾ; ജന്തർമന്ദറിലെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭവും ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങളും.
പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണഘടനാപരമായി ഉറപ്പുനൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ പൊലീസ് അതിക്രമങ്ങൾ ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും ജൂലൈ 27-ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ അതിനുശേഷമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഡൽഹി സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത് കനത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കാണ്.
ജൂണിൽ ജന്തർമന്ദറിൽ കോക്ക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി (സി.ജെ.പി) ആരംഭിച്ച സത്യഗ്രഹ സമരത്തോടെയാണ് ഇത് തുടങ്ങിയത്. സത്യനികേതൻ കെട്ടിട ദുരന്തത്തെത്തുടർന്നുള്ള വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ, സംവരണ വിരുദ്ധ പ്രകടനങ്ങൾ, ജ്ഞാനേഷ് കുമാറിനെതിരെയുള്ള മാർച്ച്, ലേഡി ശ്രീറാം (എൽ.എസ്.ആർ), മിറാൻഡ ഹൗസ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കോളേജുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ സുരക്ഷാ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് തലസ്ഥാനം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു.
കേന്ദ്രമന്ത്രിയെ രാജിവെപ്പിക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞതായി ജെൻ സി (Gen Z) അവകാശപ്പെട്ടത് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വൈറലായിരുന്നു. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും പൊലീസിംഗും പൊതുഇടങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എത്രമാത്രം സങ്കീർണ്ണമാണെന്നും ഇത് കാണിച്ചുതരുന്നു. എന്നാൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ കർശനമായ ഇത്തരം നടപടികൾ ജാതി-രാഷ്ട്രീയ ഭേദമന്യേ ഒരു ജനാധിപത്യം പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം ഇടം നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്ന വലിയൊരു ചോദ്യമുയർത്തുന്നു.
മെയ് 15-ലെ സുപ്രീം കോടതി വാദത്തിനിടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പരാമർശങ്ങൾ വലിയ ജനരോഷത്തിന് കാരണമാവുകയും അത് പിന്നീട് വലിയൊരു പ്രക്ഷോഭമായി വളരുകയും ചെയ്തു. മെയ് 3-ന് നടന്ന നീറ്റ്-യു.ജി 2026 പരീക്ഷയുടെ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചയെത്തുടർന്ന് മെയ് 12-ന് പരീക്ഷ റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. ഇത് രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ വീണ്ടും പരീക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ജൂൺ 21-ന് പുനഃപരീക്ഷ നടത്തിയെങ്കിലും അതിനുമുമ്പേ പ്രക്ഷോഭം ശക്തമായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാനിന്റെ രാജി, ജുഡീഷ്യൽ അന്വേഷണം, പരീക്ഷാ പരിഷ്കരണങ്ങൾ എന്നിവ ആവശ്യപ്പെട്ട് ജൂൺ 6-ന് കോക്ക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി (സി.ജെ.പി) ബാനറിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ ജന്തർമന്ദറിൽ ഒത്തുകൂടുകയും ജൂൺ 20 മുതൽ അനിശ്ചിതകാല സത്യഗ്രഹം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തകൻ സോനം വാങ്ചുക്കും ജൂൺ 28 മുതൽ സമരപ്പന്തലിൽ നിരാഹാര സമരം ആരംഭിച്ചു.
പാർലമെന്റ് വർഷകാല സമ്മേളനത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസമായ ജൂലൈ 20-ലെ ‘ചലോ സൻസദ്’ മാർച്ചായിരുന്നു പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ പ്രധാന ഘട്ടം. പൊലീസ് അനുമതി നിഷേധിക്കുകയും ജന്തർമന്ദറിന് ചുറ്റും സെക്ഷൻ 163 പ്രഖ്യാപിക്കുകയും മൊബൈൽ ഇന്റർനെറ്റ് വിച്ഛേദിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും പതിനായിരത്തിലധികം ആളുകൾ ഒത്തുകൂടി. പാർലമെന്റ് സ്ട്രീറ്റിന് ചുറ്റുമുള്ള ബാരിക്കേഡുകൾ പ്രക്ഷോഭകർ തകർക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ പൊലീസ് ലാത്തിച്ചാർജും ജലപീരങ്കികളും കണ്ണീർ വാതകവും പ്രയോഗിച്ചു.
118 പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പരിക്കേറ്റതായി ഡൽഹി പൊലീസ് അറിയിച്ചു; ഏകദേശം 60 പ്രക്ഷോഭകർക്ക് പരിക്കേറ്റതായി റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സമരക്കാരും പൊലീസും പരസ്പരം കുറ്റങ്ങൾ ആരോപിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ സമരസ്ഥലത്ത് ബലം പ്രയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു പൊലീസിന്റെ വാദം. എന്നാൽ പിന്നീട് പ്രക്ഷോഭകർക്ക് പെല്ലറ്റ് പോലുള്ള വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുള്ള പരിക്കുകൾ ഏറ്റിട്ടുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നു. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് കണ്ണിന്റെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന് കുടുംബം ഭയപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് ദിവസങ്ങളിൽ സമ്മർദ്ദം ശക്തമായി.
കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരായ ജെ.പി. നദ്ദയും ജിതേന്ദ്ര സിങ്ങും സി.ജെ.പി പ്രതിനിധികളുമായി ചർച്ച നടത്തി. തുടർന്ന്, സത്യഗ്രഹ സമരത്തിന്റെ 36-ാം ദിവസമായ ജൂലൈ 25-ന്, രാജ്യവ്യാപകമായ മാർച്ചുകൾക്ക് തൊട്ടുമുമ്പ് ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ രാജി വെച്ചു. പരീക്ഷാ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏൽക്കുക, ആത്മഹത്യ ചെയ്ത വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക, പ്രക്ഷോഭകർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക എന്നീ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ സർക്കാർ അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് സി.ജെ.പി സമരം അവസാനിപ്പിച്ചു.
For more details: The Indian Messenger
